شمس‌لنگرودی

منبع: روزنامه شرق

هرچه خواندنی توی دست‌تان است بگذارید زمین و «آخرین انار دنیا» را بردارید. شاهكاری غیرمنتظره ظریف، معصومانه، عمیق با تخیلی شگفت‌انگیز و باور نكردنی كه «بختیارعلی» نویسنده كرد عراقی نوشته و تاكنون به زبان‌های آلمانی، روسی، عربی، انگلیسی و چندین زبان دیگر ترجمه شده است. 
چطور ممكن است در همسایگی ما نویسنده‌ای چنین رمان عجیبی بنویسد و ما چطور ‌باید درس‌مان را می‌آموختیم كه در سیلان ذهنی آرام (كه به نظر می‌رسد انگار هر تصویر رمان به راه جدایی می‌رود) همه‌چیز گرد چند محور اساسی جمع شود به گونه‌ای كه هم اهل ادب دوستش بدارند و هم خواننده متعارف. 
آخرین انار دنیا درباره جنگ است، درباره رهبران سیاسی، فقر، عشق، مرگ، معصومیت‌های پایمال شده! اما این موضوعات بهانه نمی‌شود كه نویسنده به زاری مرسوم (از موضع برتر) به دفاع از مردم بپردازد. 
بختیارعلی در این اثر همراه و هم‌قدم مردم و در دفاع از حقوق اساسی‌شان می‌نویسد اما نه علیه كسی شعار می‌دهد و نه از قداست توده‌ها می‌گوید. همه‌چیز در دستش جمع می‌شود تا به اثری انسانی، جاودانه و خلاقانه بدل شود. آخرین انار دنیا رمانی عجیب است كه در وضعیت عادی می‌توانست تیراژی یك میلیونی در جمعیتی 75 میلیونی داشته باشد. امكان خواندن این كتاب را ترجمه خوب آرش سنجابی و نشر افراز فراهم كرده‌اند. 
و اما اثر دیگر كه در جوانی من از ژانرهای منقلب‌كننده من بود و اكنون نیز پیگیر آنم، مجموعه داستان «رویای این پاریسی دیوانه» است. رویای این پاریسی دیوانه عصیانی علیه قوانین موجود داستان‌نویسی است و مرز باریكی كه این داستان‌های كوتاه را از اثری غیرداستانی جدا می‌كند، به ویژه داستان اول این كتاب است كه توانایی «بهاءالدین مرشدی» نویسنده را نشان می‌دهد. نثری دقیق و محكم و‌ برانگیزاننده و جاندار (در سراسر كتاب) و در همین داستان «پنج داستان از كتاب معجزه» نشان می‌دهد كه او می‌داند كه چه نمی‌خواهد، می‌داند و نمی‌كند، نمی‌خواهد كه طبق رسوم بنویسد، می‌خواهد نرم‌های موجود را بشكند. كسانی كه عادت به خواندن آثار كلاسیك‌شده دارند بی‌تردید از این مجموعه راضی برنمی‌گردند اما من خواندن این اثر را برای دیدن نوعی دیگر از داستان‌نویسی به خوانندگان جوان توصیه می‌كنم. رویای این پاریسی دیوانه دیدنی است. ناشر این كتاب نشر افكار است.

منبع: روزنامه اعتماد

خبرهایی درباره ی کتاب و نقدهایی را می توانید در این لینک ها بخوانید:

پاریسی دیوانه چه باید می نوشت؟

خبرگزاری مهر

خبرگزاری ایبنا

مجموعه داستان «رویای این پاریسی دیوانه» را نشر افكار منتشر كرده است. نشر افكار چندی است دست به انتشار مجموعه داستان و رمان زده است كه آنها را زیر عنوان «قصه­ نو» به بازار نشر معرفی كرده. «رویای این پاریسی دیوانه» نوشته­ «بهاءالدین مرشدی» هشتمین شماره از این مجموعه است. این مجموعه داستان شامل 10 داستان كوتاه است كه هركدام ویژگی ­های خاص خود را دارند. مرشدی در این داستان ها دست به تجربه های زیادی در امر داستان زده است. تجربی بودن این كتاب زمانی مشخص می شود كه هیچ كدام از داستان های این كتاب هیچ گونه قرابت ساختاری، تكنیكی و فرمی با هم ندارند و هركدام رفتار خاص خود را دارند. بنابراین با مجموعه ­ای متنوع سروكار داریم كه هر داستان آهنگ، ریتم و شكل خاص خود را دارد. در این كتاب با داستان هایی حتی بدون پی­رنگ هم مواجه می­ شویم كه در نهایت شكل داستانی خود را بدون توجه به عنصر پی­رنگ حفظ كرده اند. نمونه­ این نوع داستان در این مجموعه می توان به داستان «شناسایی» اشاره كرد. یا در نوع خاطره داستانی می توان به داستان نخست كتاب اشاره كرد كه در عین اینكه یك خاطره را روایت می كند ما با داستان نیز مواجه هستیم. در واقع وجوه داستانی خاطره در داستان «پنج داستان از كتاب معجزه» به نمایش گذاشته می شود. در چند داستان دیگر مجموعه نیز می توان تكنیك داستان های چندتكه یا اپیزودیك نیز دید. این نوع ساختار داستانی در داستان «شما نمی خواهد نگران باشید» جلوه­ بیشتری دارد. یا در داستان دوم مجموعه با نام «آنام» می توانیم عنصر دراماتیك و ساختار نمایشنامه ­یی را در آن ببینیم. این داستان تشكیل شده از دیالوگ­ ها و منولوگ های یك زن و مرد كه در آرزوی بچه هستند و برای داشتن بچه تلاش می كنند كه در نهایت نیز با ساختاری خارج از عرف، داستان به انجام می­ رسد. در داستان دیگری از این مجموعه می توانیم عنصر قصه های پریان را ببینیم كه نویسنده از این ساختار به نفع داستانش استفاده كرده. داستان «اتاق پشتی» از قصه های پریان الهام گرفته شده و روایت قصه داستانی به خود گرفته است. یا خلق فضای وهم­ آلود را در داستان «پنج­شنبه هایی كه آخر هفته نیست» می توانیم ببینیم. ساختارها و تكنیك ­های تجربی در مجموعه­ «رویای این پاریسی دیوانه»، توانسته مجموعه­ یی متنوع از داستان را پدید بیاورد كه هر داستان ساز خود را در مجموعه می­ زند و هیچ پیوستی با دیگر داستان های مجموعه ندارد، نه از لحاظ محتوا و نه حتی از نظر فرم و تكنیك داستان­ پردازی. داستان های دیگر این مجموعه، «الهی مرگ بگیری قورباغه»، «همیشه آقای پستچی نامه ها رو می ­رسونه، هی آقای پستچی نامه ها رو می رسونه» و «نامه­ عاشقانه» هستند.